Waarom wij 12 jaar zeggen waar een verkoper 6 belooft

Twee rekentools, dezelfde batterij, dezelfde woning: de één zegt zes jaar, de ander twaalf. Er hoeft niemand te liegen om dat verschil te krijgen. Een terugverdientijd is geen meting maar een uitkomst van aannames, en er zijn negen aannames die er echt toe doen. Ken je die negen, dan kun je élke offerte narekenen, ook de onze. We noemen geen bedrijven: het gaat om welke knop het doet, niet om wie hem omzet.

De negen knoppen, in één tabel

Dit zijn de knoppen die de planner omzet als hij naast jouw uitkomst de verkoopversie berekent. De rechterkolom is waar de planner standaard mee rekent; die waarden staan letterlijk zo in de code en je kunt ze allemaal zelf aanpassen.

Geen enkele knop is spectaculair. Samen zijn ze het verschil tussen "binnen zes jaar terug" en "een investering voor de lange termijn". Hieronder staat per knop wat hij doet en waarom onze waarde de eerlijke is.

1. Btw: 21% of 0%

Op een losse thuisbatterij betaal je 21% btw. Op een systeem van €6.000 exclusief btw is dat €1.260, meteen de grootste post. Voor zonnepanelen geldt sinds 2023 een 0%-tarief, maar de Belastingdienst noemt dat nultarief op haar eigen thuisbatterijpagina niet. Wat daar wél staat zijn de voorwaarden om de btw terug te vragen als btw-ondernemer: dynamisch contract, Energie Management Systeem, factuur en contract op je eigen naam, geen KOR bij aanschaf (Belastingdienst). Reken dus nooit met een teruggaaf die je nog moet verdienen. Verkoopprijzen worden vaak exclusief btw genoemd; wij rekenen standaard met 21% en je kunt het tarief in stap 3 zelf op 0% zetten.

2. Rendement: het datasheet versus de werkelijkheid

Een cel haalt in het lab 95% of meer. Een systeem in je schuur niet. Tussen de stroom die erin gaat en die eruit komt zitten de omvormer (twee keer, heen en terug), de bekabeling, het BMS, de temperatuur, en het feit dat je zelden op het gunstigste deellastpunt draait. Realistisch is 85 tot 90% retourrendement voor een compleet systeem, van wisselstroom naar wisselstroom; wij rekenen met 88%, de verkoopstand met 92%. Dat verschil lijkt klein, maar werkt door op elke opgeslagen kWh, elk jaar, de hele levensduur. Wij splitsen het rendement bovendien over beide richtingen (√η per richting) in plaats van het in één keer aan het eind af te trekken, want dat is fysisch wat er gebeurt.

3. Sluipverbruik van de omvormer

Een batterijomvormer staat 8.760 uur per jaar aan, ook als er niets gebeurt. Wij rekenen met 20 watt stilstandverbruik, de verkoopstand met 5 watt. Dat verschil van 15 watt is op jaarbasis ruim 130 kWh die je gewoon inkoopt. Bij een gemiddelde prijs van een kwartje is dat zo'n €33 per jaar, en op een besparing van een paar honderd euro is dat een flinke hap. In de voorzichtige preset staat hij op 35 watt.

4. Slijtagekosten: elke cyclus kost geld

Een batterij is een verbruiksartikel dat per doorgezette kWh slijt. Wij belasten elke kWh die door de batterij gaat met €0,02; de verkoopstand met €0,01. Dat lijkt boekhouderij, maar het is precies de rem die voorkomt dat handelen op uurprijzen gratis lijkt: zonder slijtagekosten zou het model elke cyclus met een prijsverschil van één cent nog "winstgevend" noemen. Met €0,02 moet een cyclus er echt overheen komen. Voorzichtig staat op €0,03.

5. Capaciteitsverlies: de batterij van jaar 12 is niet die van jaar 1

Lithiumcellen verliezen capaciteit. Een gangbare garantie is 70% resterende capaciteit na tien jaar of een paar duizend cycli. Reken je met een vaste jaarbesparing keer vijftien jaar, dan tel je vijftien keer het eerste jaar mee. Wij passen 2% verlies per jaar toe, jaar voor jaar; de verkoopstand 1%. Bij 2% levert jaar 12 zo'n 20% minder op dan jaar 1.

Daar staat tegenover dat we ook energieprijsstijging meenemen (knop 8), want als stroom duurder wordt is elke vermeden kWh meer waard. Die twee werken tegen elkaar in maar heffen elkaar niet netjes op, dus moeten ze allebei in het model; ze tegen elkaar wegstrepen klopt niet.

6. Cyclusgarantie versus kalenderjaren

"Vijftien jaar levensduur" en "6.000 cycli garantie" zijn twee verschillende beloftes, en de garantie eindigt bij de eerste die je bereikt. Wij rekenen met 6.000 cycli, de verkoopstand met 8.000. Voor alleen je eigen zonneoverschot draai je zo'n 0,7 tot 0,9 cyclus per dag en haal je 6.000 cycli pas na ongeveer twintig jaar: de kalender is dan bindend. Maar zodra je actief handelt op uurprijzen komt er snel een extra cyclus per dag bij, zit je op ruim 600 cycli per jaar en is die 6.000 binnen tien jaar op. De opbrengst van handelen is dus deels geleend van je garantie. Een berekening die de handelswinst wél meetelt maar de versnelde slijtage niet, telt hetzelfde geld twee keer.

De planner telt daarom de werkelijke doorzet uit de simulatie en kort de levensduur in tot min(kalenderjaren, cyclusgarantie ÷ cycli per jaar). In het resultaat zie je welke van de twee bindend is.

7. Tijdwaarde van geld

Een euro over twaalf jaar is minder waard dan een euro nu; je had het geld ook kunnen sparen of er hypotheek mee kunnen aflossen. Vrijwel geen enkele consumentenrekentool verdisconteert toekomstige besparingen: de ongedisconteerde optelsom is de marktnorm, en dat is precies waarom de verkoopstand hier op 0% staat. Wij rekenen met 3%. Bij 3% over vijftien jaar scheelt dat ongeveer een vijfde van de contante waarde. Te streng? Zet hem op 0% en je hebt de marktstandaard terug.

8. Energieprijsstijging

Wordt stroom duurder, dan is elke vermeden kWh meer waard en verdient de batterij zich sneller terug. Dit is de enige knop waar de verkoopstand hoger staat dan de onze: 3% per jaar tegenover onze 2%. Een hoog inflatiepercentage is een gratis manier om een terugverdientijd te verkorten, want het kost vandaag niets en het is over vijftien jaar niet te controleren. Buiten de prijspiek van 2022 steeg stroom voor huishoudens de afgelopen vijftien jaar nauwelijks harder dan de inflatie. Wij houden het op 2% en zetten de voorzichtige preset op 0%.

Dat lijkt in tegenspraak met de verwachting van het kabinet dat de gemiddelde energierekening tot 2031 zo'n 10% stijgt, gecorrigeerd voor inflatie (NOS, 10 september 2026). Dat is het niet. Die stijging komt niet uit de kale stroomprijs per kWh (de energiebelasting op stroom ging in 2026 juist omlaag), maar uit drie andere dingen: de netkosten, die volgens CE Delft in 2030 op gemiddeld €637 per jaar uitkomen (Solar Magazine, 11 september 2026), de beprijzing van gas, en het einde van salderen. Het einde van salderen zit al in elke berekening van de planner. De netkosten zijn grotendeels een vast bedrag per aansluiting, dat een batterij niet verandert; het deel dat vanaf 2029 wél van het tijdstip afhangt, kun je in de planner apart aanzetten als het tijdsafhankelijke nettarief, onder Alle aannames. Zo blijft de prijsstijging per kWh de bescheiden knop die hij hoort te zijn.

9. Terugleveren op de beurs

De laatste knop is geen getal maar een aan-uitschakelaar: mag de batterij opgeslagen stroom verkopen in dure uren, of alleen je eigen verbruik afdekken? Aan staat hij gunstiger, want dan telt elk prijsverschil mee. Wij zetten hem standaard uit en de verkoopstand aan. De reden is de belastingwig: je koopt inclusief energiebelasting en btw, maar je verkoopt tegen de kale marktprijs. Het verschil tussen je laaduur en je ontlaaduur moet dus ruim boven de 15 cent per kWh liggen voordat een verkoopcyclus iets oplevert, en dat gebeurt minder vaak dan de spreiding in de dagprijzen suggereert. Bij een vast dal/piek-tarief is dit voordeel per definitie nul. Meer daarover op de pagina over salderen na 2027.

De tiende: uurdata in plaats van jaargemiddelden

Dit is de grootste, en het is geen knop maar een methode: je kunt hem in geen enkele configurator omzetten. De meeste configurators vragen twee getallen: jaarverbruik en jaarteruglevering. Daar komt een schatting uit van wat een batterij "opvangt". Het probleem is dat energie niet verplaatsbaar is in de tijd zoals een jaartotaal suggereert.

• Je zomeroverschot kun je niet naar de winter schuiven. In juni gaat er meer het net op dan welke batterij dan ook kan opnemen; in december is er niets om op te slaan.
• Meer vermogen dan je omvormer aankan, ontsnapt sowieso. Levert je dak 8 kW overschot terwijl de omvormer 5 kW kan laden, dan gaat de overige 3 kW alsnog het net op. Dat laadvermogen wordt begrensd door de omvormer, je aansluiting (1 of 3 fasen) en de batterij zelf, meestal rond 0,5C.
• De batterij loopt vol en blijft vol. Op een zonnige dag zit hij 's middags aan zijn maximum en gaat de rest alsnog het net op. Elk uur daarna is extra capaciteit niets waard.

Wij lopen daarom alle ~8.760 uren van je eigen jaar chronologisch na, met de werkelijke laadtoestand van uur tot uur. Precies daarom valt onze besparing lager uit dan die van een gemiddeldenmodel. Niet uit pessimisme, maar omdat een gemiddelde precies weggooit waar het bij een batterij om draait: wannéér de stroom er is.

Waarom hier geen stappentabel met jaartallen staat

Het zou mooi staan: een tabel die van 6,1 jaar naar 12,4 jaar loopt, knop voor knop. We hebben die tabel gemaakt en er daarna één keer echt de rekenmotor op losgelaten. Toen bleek dat de absolute jaartallen volledig afhangen van het huishouden dat je erin stopt. Een woning met veel avondverbruik en veel zon komt heel ergens anders uit dan een woning met weinig van allebei, terwijl de richting van elke knop identiek is. Een tabel met verzonnen jaartallen op een pagina over eerlijk rekenen zou precies de fout zijn waar deze pagina over gaat.

Dus doen we het andersom: de planner rekent jouw versie van deze vergelijking uit. Onder je resultaat staat een strook die letterlijk zegt "waarom een verkoper je X belooft en wij Y", met beide getallen naast elkaar en de knoppen die het verschil maken eronder. Elke knop is een knop: je klikt erop, de bijbehorende instelling opent, en je ziet je terugverdientijd verschuiven.

Waar die vergelijking zelf onnauwkeurig is

Eén kanttekening bij de eerlijkheidsstrook. Om die verkoopversie te berekenen draait de planner je hele jaar een tweede keer door. Dat kost tijd, dus doen we het op een grovere maatlat: ongeveer 21 batterijmaten over het bereik dat je test (bij de standaardinstelling stappen van 2 kWh) in plaats van de stappen van 0,5 kWh waarmee je eigen uitkomst wordt bepaald. Het optimum kan daardoor tussen twee geteste maten in vallen.

Gevolg: draai je de knoppen zelf om, dan kan de uitkomst ongeveer een tiende jaar afwijken van het getal dat in de strook stond. Daarom noemt de planner twee uitkomsten "hetzelfde antwoord" zodra ze minder dan 0,3 jaar uit elkaar liggen, en zegt hij dat dan ook in plaats van een verschil te suggereren dat er niet is. Die kanttekening staat ook in de strook zelf, in dezelfde uitklap als de knoppen: een eerlijkheidslaag mag zijn eigen afronding niet verstoppen.

Waarom je opwek niet hoeft in te vullen

Een vraag die bijna iedereen met zonnepanelen stelt: kan dit wel kloppen als jullie mijn opwek niet kennen? Ja, en het is geen concessie. Je meterdata bevat precies waar een thuisbatterij iets mee kan. Een AC-gekoppelde batterij zit op het aansluitpunt en zijn hele actieruimte is: opnemen wat anders het net op zou gaan, en ontladen wat je anders zou importeren. Zonnestroom die je meteen zelf verbruikt komt nooit langs de meter: de batterij kan er niets mee, en hij staat terecht niet in je data. Zou je bruto-opwek invoeren, dan moesten we daaruit eerst je totale verbruik afleiden en vervolgens het saldo terugrekenen: precies het getal dat al in je CSV stond, met schattingsfout erbovenop.

Wat we daarbij wél weglaten, en welke kant dat op valt

Je meter registreert per seconde, wij rekenen per uur. In een uur waarin je zowel afneemt als teruglevert, is die heen-en-weer gaande energie in ons model onzichtbaar, terwijl een echte batterijregelaar, die in seconden reageert, hem wél had gepakt. Op de meerjarige uurexport waarmee we dit hebben gemeten geldt: 23% van alle uren heeft zowel import als export, en het weggevallen deel is 4,3% van de bruto import. In de voor- en najaarsmaanden loopt dat op tot 10 à 13%, midden in de winter is het 1 à 2%.

De richting daarvan is belangrijk: rekenen per uur onderschat de waarde van een batterij, want de weggevallen import is ongeveer €0,30 per kWh waard en de weggevallen teruglevering maar €0,05. Realistisch praat je na verzadiging en vermogensgrenzen over een paar procent van de jaarbesparing. Dat is de veilige kant om op te zitten.

Er loopt één tegenbias de andere kant op: uurgemiddelden vlakken vermogenspieken af. Het model ziet een uur van 5 kWh als een constante 5 kW die een omvormer van 5 kW volledig aankan, terwijl een echte piek van 10 kW gedurende een half uur maar half gedekt zou zijn. Dat komt vooral voor in laad-, kook- en warmtepompuren; de EV-detectie en de 0,5C- en aansluitgrenzen dempen het. De twee vertekeningen heffen elkaar deels op, en geen van beide rechtvaardigt dat we je om kwartierdata gaan vragen. Bronnen: de export-schema's van DSMR-reader, Effects of time resolution on finances and self-consumption en Liander over spanningsproblemen.

Eén geval waarin de planner je juist tekort doet: raakt je omvormer overdag uitgeschakeld door een te hoge netspanning, dan is die opbrengst nooit langs de meter gekomen en zit hij dus in geen enkele berekening. Voor wie daar last van heeft is een batterij meer waard dan wij laten zien.

De presets: optimistisch, realistisch, voorzichtig

In de planner staat één hendel die al deze knoppen tegelijk zet, onder de vraag "hoe voorzichtig rekenen we?". Dit zijn de exacte waarden.

Het btw-tarief zit bewust niet in deze presets: dat is een aparte keuze in stap 3, omdat het over jouw fiscale situatie gaat en niet over hoe voorzichtig je wilt rekenen. De verkoopstand waarmee de planner vergelijkt is Optimistisch plus 0% btw, en niets anders. Als er nog een verborgen extra aanpassing in zat, zou de vergelijking precies de fout maken die deze pagina de branche verwijt.

Optimistisch is dus bewust de verkoopstand: ongeveer wat je krijgt als je een configurator invult. Hij staat er zodat je hem naast je offerte kunt leggen. Kom je met dezelfde gunstige aannames óók op zes jaar uit, dan zat het verschil in de aannames en niet in de batterij. Realistisch is onze standaard, voorzichtig voor wie liever positief verrast wordt. Alle knoppen blijven los instelbaar; wijk je van een preset af, dan meldt de planner dat.

Zo controleer je elke offerte

Zeven vragen die je aan iedereen kunt stellen, inclusief aan ons:

1. Zit de 21% btw in de genoemde systeemprijs, en zit de omvormer erin?
2. Is het genoemde rendement gemeten over de cel of over het complete systeem?
3. Hoeveel watt verbruikt de omvormer in rust, en is dat van de besparing afgetrokken?
4. Rekent de besparing per jaar met capaciteitsverlies, of vijftien keer hetzelfde bedrag?
5. Wat is bindend voor de levensduur: de kalenderjaren of de cyclusgarantie, en hoeveel cycli maakt dit systeem per jaar in deze berekening?
6. Met welke energieprijsstijging is gerekend, en is er verdisconteerd?
7. Is er met jaartotalen of met uurdata gerekend, en is het vermogen als begrenzing meegenomen?

Krijg je op vijf van de zeven een helder antwoord, dan heb je met een serieuze partij te maken.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

• Wat kost een thuisbatterij echt? De systeemprijs is de zwaarste knop van allemaal, en die staat niet in de tabel hierboven omdat hij van jouw offerte komt.
• Salderen stopt in 2027: wat er verandert aan de kant van de opbrengsten.